Forum Polska REFLEKSJE

                    Nieprzypadkowo piszę właśnie w tym dziale. Według mnie fenomen książek Stephana Hawkinga polega miedzy innymi na tym iż mimo ze są to dzieła jak najbardziej naukowe można czytać je jak literaturę piękną. Podręcznik fizyki dla trzeciej klasy gimnazjum często przekracza możliwości pojmowania i rozumienia statystycznego humanisty. Aż kipi od wzorów i hermetycznych sformuowań, problemy opisane są w suchym języku matematyki nie ma komentarzy a wszelkie próby zrozumienia zagadnień na "zdrowy rozum" lub też przy pomocy wyobraźni wydają się bałwochwalstwem.
Hawking tymczasem opisując powstanie wszechświata, teorię czarnych dziur wszechświaty równoległe i teorię inflacji używając jednego tylko równania- E=mc2. Jego teorie są wspaniale proste (przynajmniej na poziomie dla mnie dostępnym), pobudzają wyobraźnię zachwycają rozmachem i pewną specyficzną poetyką. Pomijając walory literackie- okazuje się iż nie dość że sa one piękne to są jeszcze trafne. Dziwić może fakt iż Hawking- mimo iż uważany jest za najwybitniejszego żyjącego fizyka- teoretyka nie otrzymał nigdy nagrody Nobla. Cóz on sam nigdy nie został nią uhonorowany za to jego prace przyczyniły się do wielu tych nagród. Hawking nie udowadnia swoich twierdzeń- on wykorzystując swą wiedzę wyobraźnię i intuicję mowi jak jest. Inni zaś dowodzą iż istotnie miał on rację-obserwują, tworzą modele, równania i otrzymują Nobla.

Zdaję sobie sprawę z tego iż współczesna fizyka dawno już wykroczyła (aby nie powiedzieć odeszła) od tego co pierwotnie było jej przedmiotem. Dziś fizyk czy kosmolog zajmuje się raczej ontologią niż samymi właściwosciami materii i energii.
I tu zaczyna się mój problem.
Hawking opisuje wszechświat- całość złożoną z części nie mogacych istnieć poza nią, harmonię, samosterowalność, zalezności daleko przekraczajace Hume'owskie pojęcie przyczyny i skutku- we wszechświecie tym nie ma miejsca ani dla Boga ani dla...humanistów.

W tak doskonałym tworze jakim jest wszechświat Bóg nie jest potrzebny- nie ma pola dla boskiej interwencji, nie ma konieczności jego istnienia (a my przecież wciąż myślimy Arystotelesem). Hawkingowi chyba bliska jest koncepcja deizmu szczególnie w wykonaniu Woltera. Zegarmistrz owszem- mógł być na początku- teraz "zegar" radzi sobie sam.
Skoro zatem przedmiot uważany powszechnie za ścisły zajmuje się tym czym niegdyś zajmowała się filozofia (która aktualnie zajmuje się niemal wyłącznie róznymi dziedzinami nauki- i na odwrót każda dziedzina nauki zajmuje się filozofią) literatura, psychologia, teologia to gdzie jest miejsce dla nas- humanistów? Dla tych którzy operują na pojęciach nie na liczbach, którzy wolą poezję od wywodu logicznego?
Owszem -powiedzieć można że sam Hawking musi być humanistą ale to chyba unik i rażące uproszczenie. Czy przyszłość nauki, świata nalezy wyłacznie do umysłów ścisłych czy umysłowości renesansowych- kombinacji wiedzy i intuicji typu poeta- doctus (bo za takiego uważam właśnie Hawkinga)